Wales Co-operative Centre

Canolfan Cydweithredol Cymru

Gallu Ariannol… yn y newyddion eto.

leave a comment »

Picture of Katija Dew

Katija Dew

Katija Dew, Cyfarwyddwr Rhaglen ar gyfer Cynhwysiad Ariannol yng Nghanolfan Cydweithredol Cymru’n siarad am allu ariannol a’i bwysigrwydd wrth helpu pobl i reoli eu harian yn well.

Mewn adroddiad a gyhoeddwyd yr wythnos hon galwodd Pwyllgor y Trysorlys am adolygiad annibynnol ar a ddylai’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol barhau’n sefydliad statudol. Ar wahân i ganfyddiadau penodol am y Gwasanaeth Cynghori Ariannol, mae’n ddiddorol nodi sut rydym wedi newid ein meddylfryd tuag at allu ariannol.

Roedd adeg pan roeddem yn hyrwyddo ‘llythrennedd ariannol’.  Yn nodweddiadol cafodd hyfforddiant llythrennedd ariannol ei ‘addysgu’ ar ffurf ystafell ddosbarth, ac roedd yn ymwneud yn bennaf â rhifau a phrosesau ar bapur.  Byddwn yn gofyn ‘Ydych chi’n deall beth yw APR a sut i gyfrifo faint o log y byddwch yn ei dalu?’.  Cyfrifom nifer y bobl ddaeth i’r hyfforddiant ac roedd popeth yn iawn.  Roeddem ar yr un pryd yn asesu nifer y bobl ym Mhrydain oedd heb fanc.  Roedd hi’n warthus bod cymaint â 3 miliwn o bobl heb gyfrif banc, ac aeth gwneuthurwyr polisi ati i gael pobl i gofrestru. Roedd hwn yn achos o gynhwysiad ariannol heb os nac oni bai.  Mae diffyg cyfrif banc yn arwain at eithrio, mae cofrestru ar gyfer cyfrif banc yn arwain at gynhwysiad, yn enwedig os ydych yn dweud wrth bobl beth yw gorddrafft a pha APR sydd i’w dalu. Ond beth am ddefnyddio’r cyfrif banc hwnnw’n dda? Doedd dim ots am hynny yn ôl y golwg, roedd cael y cyfrif a’r wybodaeth yn ddigon.

Ond symudodd y meddylfryd yn ei flaen a bu’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol yn rhan o’r symud hwnnw.  Clywais y term ‘gallu ariannol’ ganddynt hwy’n gyntaf.  Fel cynghorydd ar ddyled byddwn i’n aml yn clywed ‘ydw, rwy’n gwybod bod benthycwyr carreg drws yn ddrud a bod yr APR yn uchel, ond rwy’n gallu talu’r swm wythnosol.’  Mae gallu ariannol yn ymwneud â gwybodaeth, cysylltu’r wybodaeth hon ag amgylchiadau personol a chael yr hyder i wneud dewisiadau priodol.

Ond wedyn symudom ymlaen ymhellach.  Archwiliodd gwaith ymchwil diddorol a gomisiynwyd gan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol o’r enw ‘Money Lives’ yn union sut ddewisodd pobl reoli’u harian, er gwaethaf cyfaddef yn aml eu bod yn gwybod na ddylent wario felly. Roedd ganddynt y wybodaeth, roedd ganddynt y gallu, ond roedd eu dewisiadau’n dal i godi cwestiynau. Roeddent yn ei wybod ond yn methu ag esbonio’u hymddygiad.  Yr ‘ymddygiad arian’ hwn yw craidd y broblem yn fy nhyb i. Mae’n ymwneud â gwybodaeth, gallu, hyder, arfer, diwylliant a gobeithion.

Mae’r pegynau’n codi’n uwch fodd bynnag.  Mae’r trafodaethau hynny ynghylch benthycwyr carreg drws gyda thua 500% APR bellach ynghylch benthycwyr diwrnod tâl gyda thua 4000% APR. Gallwn gyfyngu rhai ffurfiau ar fenthyg ond os nad yw pobl yn dewis rheoli’u harian yn wahanol byddant bob tro’n dod o hyd i rywun digon bodlon benthyg iddynt ar delerau hynod anffafriol ac weithiau peryglus.

Beth sydd angen inni’i wneud felly? Mae angen i ni barhau i annog pobl i feddwl am eu harian a sut y gallant sicrhau mwy o arian i’w hunain trwy ddewis ei reoli’n fwy effeithiol. Nid yw hynny’n golygu pregethu i eraill ar beidio â benthyca. Mae’n ymwneud â’u helpu i wneud dewisiadau mwy gwybodus ynghylch y benthyciad, yr hyn sy’n digwydd wedyn a’r hyn mae’n ei olygu iddynt. Er enghraifft, bydd undeb credyd bob tro’n annog rhywun i gyllidebu er mwyn gallu talu’r benthyciad yn ôl iddynt a chynilo swm bach yr un pryd. Yn y tymor hirach bydd ganddynt fenthyciad gyda llog isel ac yswiriant sy’n rhoi swm wedi’i gynilo ar ei ben erbyn y diwedd y gallant ei wario ar unrhyw beth maent yn ei ddymuno.

I ddechrau, tra bo pobl mewn lleoedd eraill yn meddwl am y Gwasanaeth Cynghori Ariannol a’i ddyfodol, mae angen i ni barhau i helpu pobl i reoli eu hamgylchiadau eu hunain. Mae’r wefan http://www.moneymadeclearwales.org/index.php?pageID=3&lng=cym yn fan cychwyn ardderchog ac fe allai eich cysylltu â’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol gan y’i chrëwyd gyda’i gymorth. Mae’r offer yn glir, yn ddefnyddiol ac yn bwysig ar ein cyfer ni yng Nghymru, yn gyfleuster dwyieithog.

Mae gallu ariannol sy’n arwain at ‘ymddygiad ariannol’ da yn allweddol. Mae angen gwybodaeth a chynnyrch ariannol fforddiadwy a theg i fod ar gael. Ond os nad ydym yn gwybod sut i reoli’n harian yn dda, ni fyddwn wedi’n cymell i’w wneud. Os nad ydym wedi’n cymell, nid oes pwynt meddu ar yr wybodaeth a’r cyfleusterau nag oes?

Written by Ieuan Nash

December 6, 2013 at 12:03 pm

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 121 other followers

%d bloggers like this: