Wales Co-operative Centre

Canolfan Cydweithredol Cymru

Arbenigedd Cymreig ar Ddatblygu Mudiadau Cydweithredol wedi ei Amlygu Mewn Cynhadledd yn y Weriniaeth Tsiec

leave a comment »

Arbenigedd Cymreig ar Ddatblygu Mudiadau Cydweithredol  wedi ei  Amlygu Mewn Cynhadledd yn y Weriniaeth Tsiec

Yn gynharach eleni, daeth grŵp o Weriniaeth
Tsiec i Gymru i gwrdd â gwahanol grwpiau sy’n gweithio yn y trydydd sector a
chyfarfod â chynrychiolwyr o Ganolfan Cydweithredol Cymru fel rhan o’u
hymweliad . Ym mis Hydref, cynhaliodd y grŵp Tsiec ymweliad gyfnewid ar gyfer
eu gwestywyr Cymreig, Planed, a gwahoddodd y Ganolfan i ymuno â nhw i fynychu
eu cynhadledd flynyddol. Teithiodd Mike Williams o’r tîm Cymorth i Fentrau
Cymdeithasol i’r Weriniaeth Tsiec i siarad yn eu cynhadledd flynyddol ar y
pynciau o Gymru, cyd -weithrediad yng Nghymru , ac yn enwedig ar waith y
Ganolfan Gydweithredol Cymru.

‘Roedd ein gwestywyr mewn
gwirionedd yn Grŵp Gweithredu Lleol yn seiliedig yn nhref Borovany, rhiw ddwy
awr i’r de o Prague a dim ond tua ugain milltir o ffin Awstria . Fel rhan o’r
gwaith , mae’r grŵp yn mynd ati i hyrwyddo datblygiad bragdy cydweithredol
posibl ac roeddent yn awyddus i dynnu ar brofiad y Ganolfan i ddarparu
gwybodaeth ac arweiniad priodol.

‘Roedd y gynhadledd ei hun yn ei chynnal mewn lleoliad gwledig y tu allan i’r
dref ac ‘roedd yn fater cymharol fach a fynychwyd gan gynrychiolwyr o bob rhan
o’r rhanbarth. Maent ymysg y cyntaf i geisio datblygu’r mudiad cydweithredol yn
y wlad hon roedd gynt yn un comiwnyddol . Mae hyn yn her gwir iawn ac un yr ydym
wedi bod yn ffodus i beidio â phrofi yng Nghymru.

Yn dilyn etholiadau 1946, datblygodd y Comiwnyddion y blaid wleidyddol gryfaf
ac wedyn enillwyd rheolaeth ar y llywodraeth Tsiecoslofacia ym 1948. Wedi
hynny, caiff y wlad ei droi yn Sofietaidd – arddull wladwriaeth a pharhaodd i
fod yn wlad Gomiwnyddol tan y ‘chwyldro melfed’ yn 1989. Ar ôl hynny gafodd
Tsiecoslofacia ei rhannu yn ôl i’w hen rannau cyfansoddiadol, sef y Weriniaeth
Tsiec a Slofacia.

Yn ystod y cyfnod hwn,  pedwar deg un o
flynyddoedd, bu’r term ‘cydweithredol’ gydag ystyr cwbl newydd. Cymerodd y
llywodraeth i reoli llawer o fusnesau oedd yn bodoli eisoes a’i rhedeg ei hun o
dan y faner ‘cydweithredol ‘, er wrth gwrs nad oeddent yn gydweithredol mewn
unrhyw ystyr byddem ni yn deall. Fel y cyfryw, mae’r term wedi golygu
arwyddocâd negyddol i lawer o bobl. Dyma pam mae’r ymdrechion sy’n bellach yn
cael eu gwneud i ail-sefydlu cwmnïau cydweithredol yn eu ffurf wir yn wynebu
her emosiynol go iawn yn ogystal â materion economaidd a chymunedol arferol .

Am y rheswm hwn, mae’n fraint arbennig i
allu gwneud cyfraniad at y gwaith pwysig yma. ‘Roedd y diwrnod cyntaf o’r
gynhadledd yn gymharol anffurfiol lle nad oedd Mike i fod i siarad. Fodd
bynnag, gan na fyddai rhai yn mynychu’r ail ddiwrnod gofynnwyd iddo roi fersiwn
gwahanol o’i gyflwyniad i’r rhai oedd yn bresennol fel eitem ychwanegol,
derfynol i’r diwrnod. Derbyniwyd hyn yn dda ac ar ôl y gynhadledd ddod i ben
gofynnwyd iddo fynd i gyfarfod y rhai oedd yn gweithio tuag at y bragdy
cydweithredol, er mwyn rhannu profiadau cleientiaid yng Nghymru sy’n rhedeg
tafarndai cymunedol . Yn bresennol yn y cyfarfod hwn oedd y bragwr lleol, sef
yr arbenigwr technegol y grŵp, a wahoddodd Mike i ymweld â’i fragdy ei hun y
diwrnod canlynol.

Roedd ail ddiwrnod y gynhadledd yn fwy ffurfiol, ac unwaith eto cafodd
gyflwyniad Mike dderbyniad da . Fel rhan o’r diwrnod gallodd dderbyn y
gwahoddiad i ymweld â’r bragdy masnachol lleol, lle’r oedd  arbrofi’r cynnyrch yn dasg i gael eu dioddef
!

Yn gyffredinol, roedd profodd yr ymweliad yn un llwyddiannus iawn, a bu’n
gwasanaethu i’n hatgoffa bod gennym brofiad ac arbenigedd yng Nghymru sy’n cael
ei edmygu mewn gwledydd eraill, ac ni ddylem fod yn araf i gydnabod hyn. Ar y
llaw arall bu hefyd yn gwasanaethu fel atgof o’r gred gynyddol bod cydweithio
yn ddewis dilys, cadarnhaol a realistig ar gyfer cymunedau, ac yn cael ei
ddilyn gan lawer sydd wedi dioddef llawer mwy o anawsterau na ni. Mae gennym
lawer i’w rannu ac i ddysgu oddi wrth ein gilydd, ac rydym yn gobeithio y gall
y cysylltiadau sydd bellach wedi’i sefydlu yn cael ei ddatblygu ymhellach ar
gyfer ein budd ar y ddwy ochr.

Written by David Madge

December 5, 2013 at 9:00 am

Posted in co-operatives

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: