Wales Co-operative Centre

Canolfan Cydweithredol Cymru

Arloeswyr Modern #4 – Alison Banton, Dulas

leave a comment »

Rydym yn cynnal ymgyrch ar gyfer y Bythefnos Gydweithredol (21 Mehefin – 5 Gorffennaf) sy’n dangos cryfder ac amrywiaeth busnesau cydweithredol yng Nghymru.

Trwy gyfrwng cyfres o flogiau, mae’r ymgyrch ‘Arloeswyr Modern’ yn tynnu sylw at faint y cwmnïau cydweithredol sydd yng Nghymru a’r mathau yn ogystal â’r sectorau y maent yn gweithredu ynddynt. Mae’n cael ei hysbrydoli gan y  Rochdale Pioneers, sydd ymhlith cyndeidiau’r mudiad cydweithredol.

Mae post heddiw yn edrych ar waith Alison Banton o gwmni Dulas, sy’n fusnes ynni adnewyddadwy blaenllaw a sefydlwyd ar egwyddorion cydweithredol.

“Roedd yn wych i gael cyfle i fod yn un o’r ‘arloeswyr’ yn y llun a chefais gyfle i ymweld ag Amgueddfa Robert Owen ar yr un pryd. Heb os roedd hyn yn dangos i mi cymaint o ‘arloeswyr’ oedd y 13 gŵr o Rochdale. Roedd ganddynt weledigaeth gydweithredol yr ydym i gyd yn elwa ohoni heddiw a hynny heb arwydd o siart droi na thabled yn unman! Roeddwn hefyd yn falch iawn o gynrychioli Dulas, sy’n arloeswr go iawn o ran ynni adnewyddadwy yng Nghymru. Ochr yn ochr â’r Ganolfan Dechnoleg Amgen, mae Dulas wedi bod yn arloesol o ran gweithio’n gydweithredol yng nghanolbarth Cymru ers dros 35 mlynedd. Yn ogystal, rhaid dweud fy mod yn falch o ychwanegu merch at yr achos!

Mae Dulas Cyf yn fusnes ymgynghori ynghylch prosiectau ac ynni adnewyddadwy sy’n gweithio yn y sector ynni adnewyddadwy yma yn y DU a thramor. Mae wedi bod yn flaenllaw yn niwydiant ynni adnewyddadwy’r DU ers dros dri degawd ac wedi gweithredu fel menter gydweithredol y gweithwyr ers 1982. Rydym yn gweithredu’n bennaf yn y sectorau gwynt, solar ffotofoltaig, biomas a hydro ac rydym hefyd yn gwbl ymrwymedig i’n gwaith rhyngwladol o ddefnyddio ynni adnewyddadwy fel ateb cynaliadwy i ofynion pŵer. Mae ein tîm rhyngwladol yn allforio brechlynnau mewn oergelloedd solar i rai o fannau mwyaf anghysbell y byd, lle mae’r cyflenwad trydan yn annibynadwy neu lle nad oes cyflenwad trydan o gwbl.

Dim ond i gwmnïau cydweithredol y gweithwyr yr wyf wedi gweithio a bellach mae gennyf 31 mlynedd o brofiad, ac mae’r egwyddor ‘un gweithiwr, un bleidlais’ yr un mor bwysig i mi â fy nghyflog. Yn Dulas, rydym yn cydnabod sgiliau ac arbenigedd yn ein strwythur gweithredol o beirianneg i reoli, ond mae gennym set o werthoedd craidd ac egwyddorion a gweledigaeth ar y cyd, yr wyf i, fel rhanddeiliad wedi cyfrannu ati, ei chymeradwyo ac elwa ohoni. Mae’n bwysig i mi allu ymgysylltu â’n proses ddemocrataidd, i roi mewnbwn i benderfyniadau strategol a phenderfyniadau busnes allweddol, mae’n gwneud y gwaith o ddydd i ddydd yn fwy boddhaol!

Ein cwmni cydweithredol yw un o’r cyflogwyr mwyaf yn yr ardal, felly mae darparu swyddi diogel sy’n werth chweil yn un o’n hegwyddorion craidd. Rydym yn masnachu mor lleol â phosibl, ond mae ein cyflenwyr allweddol yn aml yn dod o dramor. Mae gennym set sgiliau anhygoel o fewn ein busnes felly gall mentrau lleol elwa o sgiliau ariannol cydweithredol – megis prosiectau ffilm cymunedol a chyfranddaliadau tyrbinau gwynt, sgiliau peirianneg ar gyfer prosiectau gwynt lleol a goleuadau ar gyfer cynyrchiadau theatr lleol a hyd yn oed cael eich achub gan fad achub y tîm hydro!

Yn y dyddiau cynnar y nod oedd dod o hyd i atebion technolegol priodol i broblemau ynni a oedd yn creu anrhefn ym mywydau pobl, yna wrth i’r busnes ddod yn fwy cynaliadwy roedd yn arloesol wrth greu dull cydweithredol o weithio, o rannau sgiliau a thasgau a thâl a buddion da iawn megis cyfnod tadolaeth 4 wythnos â thâl – mae hwn gyda ni ers dros 25 mlynedd. Yn ddiweddar, mae’n teimlo ein bod yn arloesi wrth i ni reoli twf anferth, prynu a gwaredu cwmnïau, gweithio o hirbell a lleoliadau yng Nghymru a’r Alban a gweithredu strwythur lywodraethu newydd a hyn wrth lynu at ‘un unigolyn, un bleidlais’ a’n gweledigaeth, ein gwerthoedd ac egwyddorion ar y cyd.

Pan oeddwn yn 16 oed, wedi diflasu ag adolygu ar gyfer Lefel O ac wrth feddwl am ‘y dyfodol’, des o hyd i luniau gwych gan Clifford Harper sef ‘Liberated Terrace’ a ‘Basement Workshop’ a meddwl – mae hyn yn gwneud synnwyr, pam na allwn ni gyd fyw a gweithio fel hyn ac yna dangosodd Suma bod modd cyflawni hyn. Cynorthwyais i sefydlu cwmni cydweithredol bwyd cyflawn gyda Neil a bu’r egwyddorion cydweithredol o help mawr i ni wrth ymdrin â’r heriau cychwynnol, ond ymgysylltu â chwmni cydweithredol arall, sef Suma, oedd yr allwedd i’n llwyddiant. Yn gwmni cydweithredol y gweithwyr, roeddent yn ymroddedig i’n helpu i sefydlu ein cwmni cydweithredol ac roedd eu benthyciad cychwynnol i sefydlu’r busnes a’u ‘llinell credyd’ yn hanfodol yn ogystal â’u parodrwydd i rannu gwybodaeth am Erthyglau a gwaith papur y Gymdeithas Ddiwylliannol a Darbodus. Aethant ati i ddangos i mi yn ôl ym 1983, pan roedd pethau’n anodd iawn i lawer o bobl,  bod cael cyfranddaliad / cymryd cyfrifoldeb / cael llais yn golygu cymuned fwy agored, teg a buddiol ac wrth ddilyn egwyddorion cydweithredol roedd hyn yn creu gweithlu hunan-benderfynol a allai weithio trwy’r heriau gyda’i gilydd.

Mae cwmnïau cydweithredol a chydfuddiannol wedi dangos ers tipyn o amser bod cynaliadwyedd yn ganolog iddynt ac mae hyn yn hanfodol i unrhyw dwf economaidd ond yn enwedig yng Nghymru lle mae’r economi fel pe bai’n cael anhawster i ymdopi â thwf sydyn, ac yna’n gweld dirywiad araf. Mae twf economaidd fel pe bai’n gyfystyr â mynd ar ôl elw cyflym a mawr ar gyfer rhanddeiliaid hirbell sy’n symud ymlaen pan fydd angen elw mwy, trwy adnoddau rhatach, ond mae model cydweithredol yn creu mwy o gysylltiadau. Y cyfranddalwyr neu’r rhanddeiliaid fel buddiolwyr sy’n gosod lefel yr elw neu’n adennill elw sy’n gweddu i’w gofynion ac yna’n creu cysylltiadau eraill trwy fasnachu â chwmnïau cydweithredol neu gydfuddiannol eraill. Trwy hyn, mae cymuned o weithwyr, neu siopwyr neu drigolion yn dechrau cael effaith ar eu cymuned ac elwa ohoni hefyd. Mae’n rhaid i gynaliadwyedd fod wrth wraidd datblygiad economaidd yng Nghymru os yw am lwyddo ac mae’r model cydweithredol yn sicrhau hyn heb os.”

Darganfyddwch sut y gellir helpu cwmnïau cydweithredol yng Nghymru trwy adran cymorth busnes ein gwefan.

Written by Mark Smith

June 24, 2014 at 11:45 am

Posted in co-operatives

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: